สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า

44. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา

44. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา

ประวัติความเป็นมา:

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา เป็นป่าที่ยังไม่เคยผ่านการทำไม้มาก่อน สภาพป่ายังอุดมสมบูรณ์ และเป็นแหล่งที่มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่ชุกชุม รัฐบาลได้เล็งเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่าไว้ คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติให้รักษาไว้เป็นป่าคุ้มครองโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 78 ตอนที่ 94 ลงวันที่ 14 พฤศจิกายน 2504 และจังหวัดระนองได้ประกาศกำหนดให้พื้นที่ป่าแห่งนี้เป็นป่าถาวร ตามหนังสือจังหวัดที่ 4842 / 2506 ลงวันที่ 15 มีนาคม 2506 ต่อมาปี พ.ศ. 2511 กองบำรุง กรมป่าไม้ ได้ส่งเจ้าหน้าที่ไปทำการสำรวจสภาพภูมิประเทศ พรรณไม้ และชนิดของสัตว์ป่า เพื่อดำเนินการประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าต่อไป จนถึงวันที่ 24 พฤษภาคม 2515 คณะปฏิวัติได้มีประกาศฉบับที่ 150 กำหนดบริเวณที่ดินป่า คลองนาคาให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 89 ตอนที่ 82 ลงวันที่ 26 พฤษภาคม 2515 มีเนื้อที่ประมาณ 300,000 ไร่ ต่อมาเมื่อเดือนกันยายน 2534 ได้มีพระราชกฤษฎีกาขยายเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา เพิ่มเติมเข้าไปในท้องที่ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษหน้า 5 เล่ม 108 ตอนที่ 162 ลงวันที่ 16 กันยายน 2534 มีจำนวนเนื้อที่ประมาณ 31,456 ไร่ เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าว ติดต่อกับ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา ตามที่กำหนดไว้ในประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 150 มีสภาพเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน เป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำลำธาร มีแหล่งน้ำ แหล่งอาหารของสัตว์ป่าอุดมสมบูรณ์ มีสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าคุ้มครองหลายชนิด อาศัยอยู่อย่างชุกชุม มีพื้นที่อยู่ในท้องที่ ตำบลเชี่ยวเหลียง ตำบลบ้านนา ตำบลบางหิน ตำบลนาคา ตำบลกำพวน อำเภอกะเปอร์ จังหวัดระนอง และตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี รวมเนื้อที่ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคาทั้งหมดประมาณ 331,456 ไร่

ประกาศในราชกิจจานุเบกษา:26/5/2515[89/82]

ข้อมูลด้านกายภาพ:

พื้นที่:

331456 ไร่

ภูมิประเทศ:

ภูมิประเทศส่วนใหญ่ เป็นเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อน มีพื้นที่ราบน้อย พื้นที่โดยทั่วไปมีความลาดชันตั้งแต่ 26 o ขึ้นไป ระดับความสูงของพื้นที่จากระดับน้ำทะเล เฉลี่ยประมาณ 20 ถึง 1,395 เมตร มีเขาที่สูงสุดคือเขาหลังคาตึก ซึ่งมียอดสูงประมาณ 1,395 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง เป็นเขาแบ่งเขตแดนจังหวัดระนองกับจังหวัดสุราษฎร์ธานี เนื่องจากมีเทือกเขาจำนวนมาก จึงเป็นแหล่งกำเนิดลำคลองหลายสายได้แก่ คลองแพรกซ้าย คลองแพรกขวา คลองเชี่ยวเหลียง คลองกะเปอร์ คลองบางหิน คลองชาคลี คลองบางมัน คลองบางบอน คลองนาคา และคลองกำพวน ซึ่งคลองเหล่านี้จะมีน้ำไหลตลอดปี ฤดูฝนมีน้ำไหลเชี่ยวมาก แต่เนื่องจากลำคลองกว้างและอยู่ใกล้ทะเลอันดามันจึงทำให้น้ำไหลลงสู่ทะเลอย่างรวดเร็ว ไม่ทำให้เกิดน้ำท่วมได้ง่าย

ภูมิอากาศ:

เนื่องจากอยู่ระหว่างฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย จึงได้รับผลกระทบจากลมมรสุมเป็นประจำ ทำให้มีฝนตกชุกเกือบตลอดปี ฤดูฝนจะมีฝนตกตั้งแต่เดือนเมษายนถึงเดือนพฤศจิกายน ต่อจากนั้นก็เป็นฤดูแล้ง ซึ่งมีอากาศร้อนอบอ้าวเป็นส่วนใหญ่ ฤดูหนาวเกือบจะไม่มี เพียงแต่อากาศเย็นลงกว่าปกติเท่านั้น

ธรณีวิทยา:

สำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา

ข้อมูลด้านชีวภาพ

ทรัพยากรป่าไม้:

เนื่องจากสภาพภูมิประเทศเป็นเทือกเขาจำนวนมาก และมีฝนตกชุกเกือบตลอดปี จึงทำให้มีสภาพป่าหลายชนิดอยู่ในพื้นที่ ป่าส่วนใหญ่จะเป็น ป่าดงดิบชื้นและป่าเบญจพรรณอยู่ทั่วไป นอกนั้นก็มีทุ่งหญ้าเป็นหย่อมๆ พรรณไม้ที่พบจำนวนมากได้แก่ ยาง ยูง ตะเคียน หลุมพอ ตะแบก กระบาก จำปาป่า เสียดช่อ ตาเสือ อินทนิล และก่อ ส่วนไม้พื้นล่างมีพวก ไผ่ ปาล์ม เต่าร้าง หมากป่า ระกำ หวาย เฟิร์น และเถาวัลย์ต่างๆ พรรณไม้ที่เป็นอาหารของสัตว์ป่ามี เหรียง สะตอ มะขามป้อม มะกอก มะไฟ คอแลน ไทร ฯลฯ ตารางที่ 1 แสดงประเภทป่าและการใช้ที่ดิน ประเภทป่า/การใช้ที่ดิน เนื้อที่( ไร่ ) เปอร์เซนต์ ป่าดิบชื้น 303,331 91 ป่าเบญจพรรณ 21,875 6.6 ป่าเสื่อมโทรม (ที่ถูกบุกรุก) 6,250 2.4

ทรัพยากรสัตว์ป่า:

ป่าคลองนาคาเป็นป่าที่ยังอุดมสมบูรณ์ที่เป็นแหล่งอาหารของสัตว์ป่าเป็นอย่างดี จึงยังมีสัตว์ป่าอาศัยอยู่หลายชนิด เช่น สมเสร็จ ช้างป่า เลียงผา กระทิง วัวแดง หมี เสือโคร่ง เสือดำ เสือดาว กวาง อีเก้ง กระจง ค่าง ชะนี ลิง อีเห็น ไก่ป่าและนกชนิดต่างๆ จำนวนมาก เช่น นกเงือก นกหว้า นกกางเขนดง นกปรอด นกขุนทอง นกเขียวคราม นกกวัก นกเปล้า นกกะปูด นกกระทาดง นกตบยุง เต่าหก ฯลฯ ตารางที่ 2 แสดงชนิดของสัตว์ป่า สัตว์ป่า จำนวน นก 155 สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม 56 สัตว์เลื้อยคลาน 64 สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 17 แมลง 19 ปลา 32

ข้อมูลทั่วไป

ลักษณะของชุมชนในพื้นที่:

สถานที่ตั้ง เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา อยู่ในพื้นที่ 2 จังหวัด คือ จังหวัดระนอง และจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยทางด้านจังหวัดระนอง ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลนาคา ตำบลเชี่ยวเหลียง ตำบลบ้านนา ตำบลบางหิน ตำบลกำพวน อำเภอกะเปอร์ จังหวัดระนอง และทางด้านจังหวัดสุราษฎร์ธานี ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีอาณาเขตติดต่อ ทิศเหนือ จด อำเภอกะเปอร์ จังหวัดระนอง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าควนแม่ยายหม่อน ทิศใต้ จด จังหวัดพังงา อุทยานแห่งชาติศรีพังงา ทิศตะวันออก จด เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองแสง อุทยานแห่งชาติแก่งกรุง ทิศตะวันตก จด ตำบลกำพวน อำเภอ กิ่งอำเภอสุขสำราญ ฯลฯ

การคมนาคม:

การคมนาคมจากกรุงเทพมหานคร ไปเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา ทำได้ 2 วิธี คือทางรถยนต์ หากเป็นรถยนต์ส่วนตัวก็ขับมาตามถนนสายเพชรเกษม จากกรุงเทพฯ ถึงเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา ระยะทางประมาณ 686 กิโลเมตร ส่วนรถยนต์โดยสารประจำทาง มีรถเมล์จากกรุงเทพฯ ถึงจังหวัดระนอง และจากจังหวัดระนองมีรถเมล์สายระนอง ตะกั่วป่า วิ่งผ่านทางแยกเข้าที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ระยะทางจากจังหวัดระนองถึงทางแยกที่ทำการเขตฯประมาณ 74 กิโลเมตรหรืออาจนั่งรถเมล์สายกรุงเทพฯ ภูเก็ต ซึ่งวิ่งผ่านทางแยกเข้าที่ทำการเขตฯ ก็ได้

ที่ตั้ง:

สถานที่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา ตำบลนาคา กิ่งอำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง 85120

สถานที่ติดต่อ:

ข้อมูลเพิ่มเติม:

หมายเหตุ:

สภาพแวดล้อมบริเวณ44. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา

ที่ตั้งสำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา

ต้นพลับพลึงธาร