สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน
ห้วยยางปาน00.jpg
สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน

ประวัติความเป็นมา:
สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2537 ตามพระราชเสาวนีย์สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เมื่อคราวเสด็จเยี่ยมราษฎรบ้านตีนตก หมู่ 8 ตำบลนาคอเรือ อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ณ วันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2537 โดยให้ ?ให้อำเภอฟื้นฟูสภาพป่าตามธรรมชาติ ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อราษฎรในชนบท และประเทศชาติ ซึ่งในปัจจุบันได้ถูกทำลายไปเป็นจำนวนมาก ทำให้ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของราษฎร โดยเฉพาะอย่างยิ่งทำให้เกิดภัยธรรมชาติ ได้แก่ ความแห้งแล้ง และอุทกภัย ตลอดจนกระทบต่อทางเศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคงของชาติ ซึ่งนับวันจะทวีความรุนแรงมากขึ้น สำหรับการอนุรักษ์สัตว์ป่า ให้มีการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าที่มีอยู่ในธรรมชาติ เพาะเลี้ยงสัตว์ป่าที่มีค่าหายากให้มีปริมาณเพิ่มมากขึ้น เพื่อสงวนพันธุ์สัตว์ป่าให้ดำรงอยู่ต่อไป เป็นการรักษาสมดุลของธรรมชาติ และเพื่อให้ราษฎรมีจิตสำนึกหวงแหนทรัพยากรธรรมชาติและสัตว์ป่า ทั้งยังเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติและพักผ่อนหย่อนใจของประชาชน นอกจากนี้ยังเป็นการส่งเสริมอาชีพในการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าอีกด้วย? ในการนี้ ได้ดำเนินการสนองพระราชเสาวนีย์โดยฝ่ายเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์สัตว์ป่า ส่วนอนุรักษ์สัตว์ป่า สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ กรมป่าไม้ (เดิม) ปัจจุบันเป็นหน่วยงานในสังกัดกลุ่มงานเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
  • ข้อมูลด้านกายภาพ:
 
พื้นที่: 1500  ไร่
ภูมิประเทศ: ลักษณะภูมิประเทศบริเวณสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน เป็นที่ลาดเชิงเขาในเทือกเขาถนนธงชัย สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 300 - 456 เมตร จุดสูงสุดเป็นยอดเขา (เนิน 456) อยู่ด้านหลังทางทิศตะวันตกของสถานี พื้นที่ลาดเอียงลงด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ มีลำห้วยยางปานซึ่งมีน้ำเฉพาะฤดูฝนไหลผ่านกลางพื้นที่ น้ำระบายลงสู่ห้วยแม่ป่าไผ่ ซึ่งไหลลงสู่แม่น้ำปิงช่วงก่อนที่จะไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล
ภูมิอากาศ: ลักษณะภูมิอากาศแบ่งออกเป็น 3 ฤดู คือ ฤดูฝน ฤดูหนาว และฤดูร้อน ฤดูฝนอยู่ในช่วงเดือนมิถุนายน-ตุลาคม อุณหภูมิเฉลี่ย 28.4 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 76.6 มิลลิเมตร ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ย 75.1 ฤดูหนาวอยู่ระหว่างเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ย 23.8 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 2.8 มิลลิเมตร ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ย 66.9 ส่วนฤดูร้อนอยู่ระหว่างเดือนมีนาคม-พฤษภาคม อุณหภูมิเฉลี่ย 30.3 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 11.7 มิลลิเมตร ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ย 63.0 จากสถิติจะเห็นว่าที่สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปานมีฝนตกน้อยมาก อากาศค่อนข้างแห้ง และร้อนทั้งปี โดยร้อนที่สุดในเดือนเมษายน อุณหภูมิสูงถึง 41 องศาเซลเซียส (2547)
ธรณีวิทยา: ลักษณะธรณีวิทยาเป็นหินแกรนิต และหินกรวดมน ดินเป็นดินทราย และดินร่วนเหนียว มีการชะล้างพังทลายของดินสูง

 
ที่ทำการสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน
ที่ทำการสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน

 
  • ข้อมูลด้านชีวภาพ
 
ทรัพยากรป่าไม้: ประกอบด้วย สังคมพืชมี 2 ชนิด คือ ป่าเต็งรัง และป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรังเป็นสังคมพืชส่วนใหญ่ของพื้นที่ พบมากทางตอนบนซึ่งเป็นที่ลาดเชิงเขาและไหล่เขา พรรณไม้เด่น ได้แก่ เต็ง (Shorea obtusa) รัง (Shorea siamensis) ติ้วขน (Cratoxylum formosum) แดง (Xylia xylocarpa) มะกอกเกลื้อน (Canarium subulatum) ประดู่ (Pterocarpus macrocarpus) เป็นต้น ป่าเบญจพรรณพบเป็นส่วนน้อยตามหุบเขาและริมลำห้วย พรรณไม้สำคัญ ได้แก่ ประดู่ แดง มะค่าโมง (Afzelia xylocarpa) ตะแบกเปลือกบาง (Lagerstroemia duperreana) มะเฟืองช้าง (Lepisanthes tetraphylla) เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีพื้นที่ส่วนหนึ่งที่เจ้าหน้าที่ได้จัดทำเป็นแปลงพืชอาหารสัตว์ เนื้อที่ประมาณ 20 ไร่ ปลูกพืชจำพวก ลำไย (Dimocarpus longan) ไทรย้อย (Ficus benjamina) หว้า (Zyzygium cumini) ตะขบควาย (Flacoutia jangomas) มะขามป้อม (Phyllanthus emblica) กล้วยน้ำว้า (Musa sapientum) มะละกอ (Carica papaya) และหญ้าเนเปีย (Pennisetum purpureum)
ทรัพยากรสัตว์ป่า: สัตว์ป่าในธรรมชาติบริเวณสถานีพบมีอยู่น้อย เนื่องจากอยู่ใกล้แหล่งชุมชน และโดยรอบยังเป็นพื้นที่เกษตรกรรมอีกด้วย ส่วนมากพบสัตว์ป่าในป่าธรรมชาติตามเชิงเขาด้านหลังสถานี ซึ่งไกลจากการรวบกวนของมนุษย์ สัตว์ป่าที่พบประกอบด้วย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น กระต่ายป่า (Lepus peguensis) กระรอกท้องแดง (Callosciurus erythraeus) กระเล็นขนปลายหูสั้น (Tamiops mcclellandi) เป็นต้น สัตว์จำพวกนก ได้แก่ นกเขาใหญ่ (Streptopelia chinensis) นกกวัก (Amaurornis phoenicurus) เหยี่ยวรุ้ง (Spilornis cheela) นกเขียวก้านตองปีกสีฟ้า (Chloropsis cochinchinensis) นกกระปูดใหญ่ (Centropus sinensis) นกกระรางหัวขวาน (Upupa epops) และนกหัวขวานด่างอกลายจุด (Dendrocopos macei) เป็นต้น สัตว์เลื้อยคลาน เช่น งูดินธรรมดา (Ramphotyphlops braminus) งูแสงอาทิตย์ (Xenopeltis unicolor) งูแมวเซา (Vipera russellii) งูสามเหลี่ยม (Bunggarus fasciatus) กิ้งก่าหัวแดง (Calotes versicolor) จิ้งเหลนหางยาว (Mabuya longicaudata) และเต่าเหลือง (Indotestudo elonggata) สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เช่น คางคกบ้าน (Bufo melanostictus) อึ่งลาย (Calluella guttulata) กบหนอง (Fejervarya limnocharis) และเขียดจะนา (Occidozyga lima) ส่วนปลาน้ำจืดพบตามลำห้วยธรรมชาติ และอ่างเก็บน้ำที่มนุษย์สร้างขึ้น ได้แก่ ปลาแก้มช้ำ (Systomus orphoides) ปลาไหลนา (Monopterus albus) ปลาหมอ (Ansbas testudineus) ปลาซิวอ้าว (Luciosoma bleekeri) และปลาดุกด้าน (Clarias batrachus) เป็นต้น

  • ข้อมูลทั่วไป
 
ลักษณะของชุมชนในพื้นที่: สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปานตั้งอยู่ในเขตพื้นที่นิคมสหกรณ์แม่แจ่ม (เตรียมการ) บริเวณบ้านตีนตก ซึ่งได้รับการจัดสรรพื้นที่อยู่อาศัยและพื้นที่ทำกินจากกรมส่งเสริมสหกรณ์ เป็นหมู่บ้านชาวไทยเชื้อสายกระเหรี่ยง นับถือพุทธศาสนา สามารถพูดได้ทั้งภาษาไทย กระเหรี่ยง และคำเมือง ประชากรมีฐานะยากจน ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม อาชีพหลักคือการทำนา อาชีพรอง ได้แก่ การเลี้ยงวัว ทำไร่ และหาของป่า ลักษณะชุมชนเป็นหมู่บ้านถาวร มีวัด โรงเรียนระดับประถมศึกษา ไฟฟ้า และระบบประปาภูเขา ไม่มีสถานีอนามัยหรือสถานที่ราชการอื่นใดในหมู่บ้าน และไม่มีรถโดยสารประจำทาง
การคมนาคม: การเดินทางไปสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปานจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 (เชียงใหม่-จอมทอง-ฮอด) ถึงอำเภอฮอด ตรงไปเข้าทางหลวงหมายเลข 1012 (ฮอด-นาคอเรือ-แม่ป่าไผ่) ถึงบ้านแม่ป่าไผ่เลี้ยวขวาเข้าเส้นทางไปบ้านตีนตก รวมระยะทางประมาณ 120 กิโลเมตร หากมาจากกรุงเทพฯ ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-ตาก-เถิน) ถึงอำเภอเถินเลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 106 (เถิน-ลี้-บ้านแม่ตื่น) ถึงสามแยกบ้านแม่ตื่นเลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1103 (ดอยเต่า-ฮอด) เมื่อถึงสามแยกก่อนเข้าอำเภอฮอด เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1012 ต่อไป
ที่ตั้ง: สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปานตั้งอยู่ตอนใต้ของจังหวัดเชียงใหม่ บริเวณพิกัด 47 446208 E 1996999 N บริเวณบ้านตีนตก หมู่ 8 ตำบลนาคอเรือ อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ อยู่ในเขตนิคมสหกรณ์แม่แจ่ม (เตรียมการ) ในป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่แจ่มและป่าแม่ตื่น จังหวัดเชียงใหม่
สถานที่ติดต่อ: หัวหน้าสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน ตู้ ปณ.14 ปณจ.ฮอด จ.เชียงใหม่ 50240
ข้อมูลเพิ่มเติม:
หมายเหตุ:

 สภาพแวดล้อมบริเวณสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน
นกแว่นสีเทา
นกแว่นสีเทา
สภาพแวดล้อมบริเวณสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน
สภาพแวดล้อมบริเวณสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยยางปาน

 





Copyrights 2006 :: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ::