11. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะและห้วยใหญ่
TbHy_t.jpg
11. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะและห้วยใหญ่

ประวัติความเป็นมา:
เดิมพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ-ห้วยใหญ่ เป็นพื้นที่ที่เคยให้สัมปทานทำไม้ มีราษฎรโดยรอบและที่อพยพมาจากต่างถิ่นได้เข้าบุกรุกจับจอง แล้วแผ้วถางเป็นพื้นที่ทำกิน ด้วยการทำการเกษตรพื้นที่รอบนอกส่วนใหญ่จึงมีสภาพเป็นไร่เก่ ต่อมากรมป่าไม้(เดิม) ได้เข้าดำเนินการควบคุมพื้นที่เพื่อจัดตั้งเป็น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ-ห้วยใหญ่ เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2534 โดยเป็นผืนป่าติดต่อกับอุทยานแห่งชาติตาดหมอกและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียวได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการจัดตั้งเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ-ห้วยใหญ่ ตามพระราชกฤษฎีกา เมื่อ พ.ศ.2540 เนื้อที่ 408,707 ไร่ หรือ 653.9 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของป่าสงวนแห่งชาติ ป่าตะเบาะ ป่าห้วยใหญ่ ป่าห้วยทิน ป่าคลองตีบ ป่าลำกง ป่าคลองตะโก ป่าฝั่งซ้ายแม่น้ำป่าสัก และป่าเตรียมการสงวนหมายเลขสิบแปลงที่หนึ่ง ในท้องที่ตำบลตะเบาะ อำเภอเมือง ตำบลบ่อไทย ตำบลท่าด้วง อำเภอหนองไผ่ ตำบลสระแก้ว อำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์ และในท้องที่ตำบลนางแดด ตำบลวังชมภู ตำบลถ้ำวัวแดง อำเภอหนองบัวแดง ตำบลบ้านเจียง ตำบลแหลมทอง ตำบลเจาทอง ตำบลวังทอง อำเภอภักดีชุมพล จังหวัดชัยภูมิ

ประกาศในราชกิจจานุเบกษา:10/6/2540[114/19]
  • ข้อมูลด้านกายภาพ:
 
พื้นที่: 408707  ไร่
ภูมิประเทศ: สภาพโดยทั่วไปของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะและห้วยใหญ่ เป็นภูเขาสลับซับซ้อน พื้นที่บางส่วนเคยถูกราษฎรบุกรุกแผ้วถางทำไร่มาก่อน จึงมีสภาพเป็นภูเขาหัวโล้น แต่ต่อมาเมื่อมีการอพยพราษฎรดังกล่าวออกจากพื้นที่จนหมด สภาพป่าจึงได้ฟื้นตัวขึ้น และมีพรรณไม้เบิกนำชนิดต่างๆ เกิดขึ้นอย่างมากมาย จนกลายเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าขนาดเล็กมากมาย พื้นที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 270-1,000 เมตร สภาพความลาดชันของพื้นที่เป็นภูเขาวางตัวด้านทิศเหนือ - ใต้ ทิศด้านลาดไปในแนวตะวันออกและตะวันตก
ภูมิอากาศ: โดยทั่วไปอากาศหนาวเย็นในตอนดึกและตอนเช้า ส่วนตอนกลางวันอากาศเย็นสบาย อุณหภูมิโดยเฉลี่ยอยู่ในระหว่าง 20-30 องศาเซลเซียส ในฤดูฝนจะมีฝนตกชุกระหว่างเดือนสิงหาคมถึงเดือนตุลาคม ส่วนฤดูหนาวอากาศเย็นมากที่สุดในเดือนธันวาคมถึงเดือนมกราคม และฤดูร้อนเริ่มจากเดือนกุมภาพันธ์ถึงประมาณกลางเดือนพฤษภาคม
ธรณีวิทยา: ลักษณะของที่ดินและพื้นที่โดยรวม ส่วนใหญ่จะเป็นภูเขามีความชุ่มชื้น สภาพพื้นที่โดยรอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ตะเบาะ-ห้วยใหญ่ จะทำการกสิกรรมโดยการปลูกข้าวโพดหรือพืชยืนต้น เช่น มะขาม สำหรับที่ที่มีการเสี่ยงต่อการพังทลายของดิน ได้แก่ บริเวณสองข้างทางขึ้นที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ-ห้วยใหญ่ เนื่องจากมีสภาพเป็นภูเขาสูงชัน และเมื่อถึงฤดูฝนน้ำจะไหลบ่าและกัดเซาะทำให้บริเวณสองข้างทางได้รับความเสียหายอยู่เป็นประจำ และได้รับการปรับปรุงแก้ไข โดยการทำขั้นบันไดและปลูกหญ้าแฝกเพื่อป้องกันการพังทลายของดินดังกล่าว

 
ขนุนดิน พืชกาฝากที่อาศัยเกาะตามรากต้นไม้ใหญ่
ขนุนดิน พืชกาฝากที่อาศัยเกาะตามรากต้นไม้ใหญ่

 
  • ข้อมูลด้านชีวภาพ
 
ทรัพยากรป่าไม้: 1. ป่าดิบแล้ง มีพรรณไม้ เช่น ไม้ตะเคียนหิน ไม้กระบาก ไม้ยางแดง มะค่าโมง ไม้ตะแบกใหญ่ ไม้ตะเคียนทอง คอแลน ไม้กระบก ไม้มะกอก ไทร มะเกลือ ไม้กัดลิ้น ไม้มะไฟ ไม้ลำไยป่า ไผ่ชนิดต่างๆ 2. ป่าเต็งรัง มีพรรณไม้ เช่น ไม้เต็ง ไม้รัว ไม้พลวง ประดู่ รกฟ้า ตะแบก ก่อแพะ มะขามป้อม ยอป่า ไม้เหียง 3. ป่าทุ่งหญ้า เป็นสภาพฟื้นตัวของป่าหลังจากที่เคยถูกราษฎรบุกรุกแผ้วถาง และถูกไฟป่าเผาไหม้ ในปัจจุบันมีพืชเบิกนำชนิดต่างๆ เกิดขึ้นมากมาย อาทิเช่น ปอชนิดต่างๆ ตะขบ กล้วยป่า ฯลฯ และมีนกชนิดต่างๆ อาศัยอยู่หลายชนิด สภาพป่าเป็นป่าดิบเขาชื้น และป่าดิบแล้งผสมกับป่าเต็งรัง นอกจากนี้ยังมีสภาพป่าที่เป็นทุ่งหญ้า ซึ่งสภาพเหล่านี้ฟื้นตัวหลังจากที่เคยถูกราษฎรบุกรุกแผ้วถางและถูกไฟป่าเผาไหม้ ในปัจจุบันมีพืชเบิกนำชนิดต่างๆ เกิดขึ้นมากมาย เช่น ปอ (Sterculia vilosa Roxb.) ตะขบป่า (Flacourtia rukam Zoll.) กล้วยป่า (Musa acuninata Colla.) โดยทั่วไปแบ่งได้เป็นป่าดิบชื้น 193,000 ไร่ คิดเป็น 47.22 % ป่าเบญจพรรณมีพื้นที่ 150,232 ไร่ คิดเป็น 36.72 % ป่าเบญจพรรณที่ไม่สมบูรณ์มีพื้นที่ 42,500 ไร่ คิดเป็น 0.40 % ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ราษฎรอพยพออกประกอบไปด้วยพรรณไม้ต่างๆ เช่นไม้ตะเคียนหิน (Hopea ferrea Laness.) ไม้ยางแดง (Diptericrapus turbinatus Gaertn.f.) ไม้มะค่าโมง (Afzelia Xylocarpa Craib.)ไม้ตะแบกใหญ่ (Lagerstoemia calyculatta Kurz.) ไม้ตะเคียนทอง (Hopea odorata Roxb.) ไม้กระบก (Lrvingia malayana Oliv.) ไม้มะกอก (Spondias pinnata Kurz.) สมพง (Tertameles nudiflora R.Br.) มะไฟ (Baccaurea Ramiflora Lour.) ไม้ลำไยป่า (Paranephelium longifloliolatum Lac.) และไผ่ป่า (Bambuda arundinacea Retz.) ป่าเต็งรังมีพื้นที่ 15,625 ไร่ คิดเป็น 3.82 % ประกอบไปด้วยพรรณไม้ เช่น ไม้เต็ง (Shorea obtusa Wall.) ไม้รัง (Shorea siamensis Miq.) ไม้พลวง (Diptercarpus tuberculatus Roxb.) ไม้ประดู่ (Pterocarpus macrocarpus Pierre.) ไม้รกฟ้า (Teminalia alata Heyneex roth.) ไม้มะขามป้อม (Phyllanthus emblica Linn.) ไม้ยอป่า (Morina coreia Ham.) ไม้ตาเสือ (Amoora gigantea Kurz.) เป็นต้น ป่าเสื่อมโทรมที่ถูกบุกรุกมีพื้นที่ 880 ไร่ คิดเป็น 0.21% ไร่ร้างมีพื้นที่ 1,620 ไร่ คิดเป็น 0.40% พื้นที่มีการปลูกสร้างขึ้นเป็นป่าต้นน้ำมีพื้นที่ 1,150 ไร่ คิดเป็น 0.52% และเป็นโครงการปลูกป่าถาวรฯ มีพื้นที่ 2,700 ไร่ คิดเป็น 0.67 % โดยมีพืชพันธุ์และสังคมพืช
ทรัพยากรสัตว์ป่า: เนื่องจากสภาพพื้นที่เป็นภูเขาสูงชัน มีพื้นที่ติดต่อกับอุทยานแห่งชาติตาดหมอก จังหวัดเพชรบูรณ์ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ จึงเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ-ห้วยใหญ่ มีปัจจัยในการดำรงชีพของสัตว์ป่าตั้งแต่แหล่งที่อยู่อาศัย แหล่งอาหาร และแหล่งน้ำ จึงทำให้มีสัตว์ป่าชนิดต่างๆอาศัยอยู่ เช่น ช้าง(Elaphas maximus) เก้ง (Muntiacus muntjak) กระทิง (Bos gaurus) กวาง (Cevus unicolor) เลียงผา (Capriconis sumatraesis) หมีควาย (Selenarctos thibettanus) เสือ (Penthera tigris) ค่าง (Presbytis cristata) ลิงกัน (Macara nemestrinci) กระแต (Tupaia glis) สัตว์เลื้อยคลาย เช่น เต่าปูลู (Platysternon mrgcephalum) ตะพาบ (Tionyx cartilaginus) ตุ๊กแก (Gekke gecko) กิ้งก่า (Acanthisaura crucigera) แย้ (Leiolepis beliana) ตะกวด (Varanus bengalensis) และสัตว์ประเภทจำพวกงูต่างๆ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เช่น อึ่งปากขวด (Glyphoglossus molossus)กบหงอน(Ranaplicata) ปาด (Rhacophorus leucomystex) และสัตว์จำพวกนกต่างๆ จำนวน 120 ชนิดพันธุ์ (จำแนกได้ 35 วงศ์) และนอกจากนี้ยังมีพวกปลาน้ำจืดที่อาศัยอยู่ตามลำห้วยต่างๆ ในพื้นที่ แมลงต่างๆ เช่น ผีเสื้อชนิดต่างๆ ซึ่งยังไม่มีการสำรวจในทางวิชาการ

  • ข้อมูลทั่วไป
 
ลักษณะของชุมชนในพื้นที่:
การคมนาคม: ระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 350 กิโลเมตร (ถนนสายสระบุรี-หล่มสัก) เมื่อถึงจังหวัดเพชรบูรณ์ เดินทางต่อไปยังบ้านเฉลียงลับ ตำบลนาป่า อำเภอเมือง ไปยังสำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะและห้วยใหญ่ มีระยะทางโดยประมาณ 25 กิโลเมตร เส้นทางการคมนาคมสะดวกสบาย เนื่องจากสภาพถนนลาดยางตลอดเส้นทาง
ที่ตั้ง: บริเวณป่าตะเบาะ ป่าห้วยใหญ่ ป่าห้วยทิน ป่าคลองตีบ ป่าลำกง ป่าคลองตะโก ป่าฝั่งซ้ายแม่น้ำป่าสัก และป่าหมายเลขสิบแปลงที่หนึ่ง ในท้องที่ตำบลตะเบาะ ตำบลนายม อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ตำบลบ่อไทย ตำบลท่าด้วง อำเภอหนองไผ่ ตำบลสระแก้ว อำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์ และในท้องที่ตำบลนางแดด ตำบลวังชมภู ตำบลถ้ำวัวแดง อำเภอหนองบัวแดง ตำบลบ้านเจียง ตำบลแหลมทอง ตำบลเขาทอง ตำบลวังทอง อำเภอภักดีชุมพล จังหวัดชัยภูมิ เนื้อที่ประมาณ 408,707 ไร่ มีสภาพภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน สภาพป่าอุดมสมบูรณ์ เป็นป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา ป่าเต็งรัง ป่าผสมผลัดใบและทุ่งหญ้า มีแหล่งน้ำแหล่งอาหารของสัตว์ป่าอุดมสมบูรณ์ มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่หลายชนิด เช่น เก้ง กวาง กระจง หมี หมูป่า ลิง ค่าง ชะนี ตะกวด อีเห็น ชะมด และนกต่างๆ เป็นต้น และเป็นแหล่งกำเนิดต้นน้ำลำธารของลำน้ำหลายสายในจังหวัดเพชรบูรณ์ และจังหวัดชัยภูมิ ฉะนั้นเพื่อรักษาไว้ซึ่งพันธุ์สัตว์ป่าและให้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าโดยปลอดภัย รวมทั้งเป็นการช่วยป้องกันรักษาต้นน้ำลำธารและป่าไม้ที่มีอยู่ในพื้นที่แห่งนี้ให้คงอยู่อย่างถาวรตลอดไป จึงได้กำหนดพื้นที่ดังกล่าวให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 114 ตอนที่ 19ก หน้า 22 ลงวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2540
สถานที่ติดต่อ: เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะและห้วยใหญ่ ตู้ปณ. 5 อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์ 67000
ข้อมูลเพิ่มเติม: เก็บค่าบริการหรือค่าตอบแทนในการที่พนักงานเจ้าหน้าที่ให้บริการหรือให้ความสะดวกในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า

พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ตะเบาะ-ห้วยใหญ่
หมายเหตุ:

 สภาพแวดล้อมบริเวณ11. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะและห้วยใหญ่
ลักษณะภูมิประเทศ
ลักษณะภูมิประเทศ
ร่องรอยการหาอาหารของหมูป่า
ร่องรอยการหาอาหารของหมูป่า

 





Copyrights 2006 :: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ::