17. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน
สาละวิน00.jpg
17. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน

ประวัติความเป็นมา:
สถานภาพเดิมเป็นป่าสงวนแห่งชาติ ป่าชาลวิน ตามกฏกระทรวงฉบับที่ 169 (พ.ศ.2506) ออกตามพ.ร.บ.คุ้มครองและสงวนป่า พ.ศ.2481 และได้เพิกถอนประกาศใหม่ เป็นป่าสงวนแห่งชาติป่าสาละวิน ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 469 (พ.ศ.2515) ออกตาม พ.ร.บ. ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 เนื้อที่ 1,139,000 ไร่ หลังจากผ่านการทำไม้แล้ว ในปี พ.ศ.2521 จึงได้ประกาศท้องที่ตำบลแม่คง อำเภอแม่สะเรียง เนื้อที่ 550 ตารางกิโลเมตร หรือ 343,750 ไร่ และในปี พ.ศ.2526 ได้ขยายเนื้อที่เพิ่มเติม ในท้องที่ตำบลเสาหิน เนื้อที่ 325 ตารางกิโลเมตร หรือ 203,125 ไร่ ในปี พ.ศ. 2550 ได้ขยายเนื้อที่เพิ่มเติมในท้องที่ ตำบลเสาหิน อีกประมาณ 80 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 50,000 ไร่ และปรับเนื้อที่ที่ซับซ้อนแนวชายแดนออกประมาณ 9 ตารางกิโลเมตร รวมเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 946 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 591,250 ไร่

ประกาศในราชกิจจานุเบกษา:19/8/2526[100/135]
  • ข้อมูลด้านกายภาพ:
 
พื้นที่: 546875  ไร่
ภูมิประเทศ: สภาพภูมิประเทศของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน ประกอบด้วยเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อนภายในเทือกเขาตะนาวศรี ยอดเขาที่สำคัญในพื้นที่ได้แก่ ดอยขุนแม่หมอ (สูง 908 เมตรจากระดับน้ำทะเล) ดอยผาตั้ง (858 เมตร) ดอยกองสุม (933 เมตร) ดอยเกาะแม่หลู่ (1,068 เมตร) ดอยขุนกองไหม (1,130 เมตร) และยอดดอยขนาดกลางอีกจำนวนมาก พื้นที่ส่วนใหญ่ลาดจากทางเหนือลงสู่ทางใต้และทางตะวันตก แม่น้ำสายสำคัญคือ แม่น้ำสาละวินกั้นเป็นเขตแดนทางทิศตะวันตก และใต้ มีลำห้วยสายสั้นๆ หลายสายไหลไปทางทิศตะวันตกลงสู่แม่น้ำสาละวินลำห้วยเหล่านี้คือ ห้วยผาตั้ง ห้วยผาแดง ห้วยไม้ต้ม ห้วยมาระ ห้วยโปเปอ ห้วยผากอ ห้วยนอโบ๋ ห้วยโกแกร๊ะ ห้วยโกโก๊ะ ห้วยแม่สะมาด ห้วยโกแปร๊ะ ห้วยแห้ง ห้วยอูหลู่ เป็นต้น ลำห้วยสายใหญ่ที่รับน้ำตอนกลางของพื้นที่ได้แก่ห้วยแม่แต๊ะหลวงมีห้วยแยกที่สำคัญหลายสาย เช่น ห้วยอุมปุ๊ ห้วยกองโจร ห้วยอูหลู่ เป็นต้น ทางตอนใต้ของพื้นที่มีห้วยแม่แงะกั้นเป็นแนวเขตและต่อด้วยห้วยอุมปะขึ้นไป รับน้ำจากห้วยต่างๆ ในพื้นที่ทางซีกตะวันออกของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ห้วยแยกจากห้วยอุมปะที่สำคัญ เช่น ห้วยแม่เจ น้ำแม่เหล่อ น้ำแม่แพะ เป็นต้น
ภูมิอากาศ: แบ่งเป็น 3 ฤดู
ฤดูร้อน มีนาคม - มิถุนายน
ฤดูฝน กรกฏาคม - ตุลาคม
ฤดูหนาว พฤศจิกายน - กุมภาพันธ์
ธรณีวิทยา: สภาพทางธรณีวิทยาในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน จากแผนที่แสดงสภาพทางธรณีวิทยาของประเทศไทยโดย Javanaphet (1969) ประกอบด้วยหินอยู่สามกลุ่มหลัก คือกลุ่มหินตะนาวศรี (CDkg) กลุ่มหินราชบุรี (PCrb) กลุ่มหินลำปาง (Trl) และจากกการรายงานสำรวจดิน จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยกองสำรวจและจำแนกดินกรมพัฒนาที่ดิน (2529) ซึ่งอาศัยระบบการจำแนกดิน (Great soil group) ดังนี้ ดินชุดท่าม่วง(The Muang series : Tm) ,ดินชุดสรรพยา (Sanphaya serie : Sa ),ดินชุดกำแพงแสน(Kamphaeng Saen serie : Ks) ดินชุดหางดง (Hang dong sserie : Hd),ดินชุดสะตึกค่อนข้างลึก(Satuk serie,moderately deep phase: satuk-md) ดินชุด แม่ริมประเภทลอนลาด (Mae Rim saries, undulating phase,ดินชุดแม่ริมประเภทลอนชัน(Mae Taeng serie rolling phase: Mt-C) , ดินชุดท่ายาง(Tha Yang serie : Ty), ดินชุดตาคลี(Takhli serie: Tk) , ดินที่ลาดเชิงซ้อน(slope complex : SC) โดยสรุปกล่าวได้ว่าบริเวณลำห้วยสายใหญ่ๆ เช่น น้ำแม่แต๊ะหลวง น้ำแม่แงะ และห้วยอุมปะที่สภาพพื้นที่เป็นลาดลอนสูงๆ ต่ำๆ มีความลาดเอียงตั้งแต่ 2-16 เปอร์เซ็นต์ และตามร่องน้ำส่วนใหญ่เป็นต้นRed-Yellow Podzolic Soils มีดินในกลุ่ม Reddish Brown Lateritic Soils ผสมบ้างเล็กน้อย ชุดดินที่พบในสภาพภูมิประเทศเช่นนี้ได้แก่ ชุดดินแม่ริม ชุดดินแม่แตง และอาจมีดินห้างฉัตรผสมอยู่บ้าง เป็นดินตะกอนเก่าที่ทับถมมานาน มีการเจริญของชั้นดินค่อนข้างดี ดินมีการชะล้างมากจึงไม่สมบูรณ์ด้วยอาหารพืชเท่าที่ควร เมื่อป่าถูกทำลายการกัดชะ ผิวดินเป็นไปได้โดยง่าย ผิวดินมักมีก้อนหินกรวดปรากฏอยู่มากบริเวณที่เป็นที่ลอนคลื่น เชิงเขาและเนินเขามีความลาดชันไม่เกิน 20 เปอร์เซ็นต์ เป็นดินที่เกิดจากการผุสลายตัวของหินต้นกำเนิดดิน เช่น หินแกรนิต หินทราย หินควอทไซท์ หินดินดาน และหินปูน เป็นต้นคุณสมบัติและชนิดดินแตกต่างกันไปตามชนิดหินที่เป็นต้นกำเนิด บางแห่งเป็นดินทรายจัด บางแห่งเป็นดินเหนียวบางแห่งมีหินและกรวดปน ดินส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มดิน Red-Yellow Podzolic Soils ส่วนบริเวณที่เป็นยอดเขาสูงชันและต้นน้ำต่างๆ ในการสำรวจได้จัดไว้เป็นกลุ่มslope complex ซึ่งประกอบด้วยดินหลายชนิดสลับกับลานหิน โขดหินและหน้าผาส่วนใหญ่ยังคงปกคลุมด้วยป่าไม้ที่สมบูรณ์

 
สภาพป่าสาละวิน
สภาพป่าสาละวิน

 
  • ข้อมูลด้านชีวภาพ
 
ทรัพยากรป่าไม้: สภาพป่าและพันธุ์ไม้สำคัญ - ป่าเบญจพรรณ สัก แดง ประดู่ เสลา ตะแบก ตีนนก ตุ้มกว้าว ชิงชัน ส้าน ตะคร้ำ ตะคร้อ มะเกิ้ม งิ้วป่า มะม่วงป่า มะกอก เลียงมัน ปู่เจ้า สมอพิเภก ซ้อ พฤกษ์ เนา ข่างหัวหมู แฉลบแดง กระเจา ปรู๋ เลียงฝ้าย เก็ดดำ ตะเคียนหนู สีเสียดแก่น ฯลฯ - ป่าเต็งรัง / สน เต็ง รัง เหียง พลวง รักเขา รกฟ้า เต็งหนาม มะขามป้อม สมอไทย ติ้ว แสลงใจ ชงโค มะม่วงแมงวัน ส้านใบเล็ก อินทนิลบก ยอป่า มะคังแดง ขี้เหล็กป่า พยอม ฯลฯ - ป่าดิบเขา ก่อ กะบก เหมือด พลวง กำลังเสือโคร่ง นางพญาเสือโคร่ง เมียงหลวง กำยาน จันทร์ทอง ฯลฯ - ป่าดิบแล้ง กะบก ยาง ตะเคียน กระบาก ยมหอม ยมหิน มะพอก สมพง ตาเสือ ตุ้มเต๋น กระทุ่มน้ำ มะไฟ ยางโดน ตีนเป็ด กระโดน ส้านใหญ่ หว้า มะหาด นนทรีป่า เติม พระเจ้า 5 พระองค์ พะวา ดำดง รักใหญ่ ทองหลางป่า มะตาด ฯลฯ
ทรัพยากรสัตว์ป่า: ทรัพยากรสัตว์ป่า
จำพวกเลี้ยงลูกด้วยนม กระแตธรรมดา ค้างคาวมงกุฏ ค้างคาวหน้ายักษ์ ลิงลม ลิงวอก ลิงไอ้เงี๊ยะ ลิงหางสั้น ลิงกัง ค่างแว่นถิ่นเหนือ ชะนีมือขาว กระต่ายป่า พญากระรอกดำ กระรอกท้องแดง กระเล็นขนปลายหูสั้น กระจ้อน พญากระรอกบิน อ้นเล็ก อ้นใหญ่ หนูหริ่ง เม่นใหญ่แผงคอสั้น เม่นหางพวง หมาไน หมีหมา หมีควาย นากเล็กเล็บสั้น นากใหญ่ ชะมดเช็ด ชะมดแผงหางปล้อง อีเห็นข้างลาย เสือปลา เสือดาว เสือโคร่ง เสือลายเมฆ หมูป่า เก้ง กวาง เลียงผา หมาไม้ กวางผา ฯลฯ
จำพวกเลื้อยคลาน เต่าปูลู เต่าหวาย เต่าเหลือง ตะพาบธรรมดา จิ้งจกบ้านหางแหลม ตุ๊กแก กิ้งก่าหัวแดง กิ้งก่า บิน กิ้งก่าหัวน้ำเงิน กิ้งก่าแก้ว ตะกวด เหี้ย จิ้งแหลนบ้าน จิ้งแหลนเกล็ดเรียบลายข้างดำ งูเหลือม งูสิง งูทางมะพร้าวแดง งูคอขวั้นหัวดำ งูลายสอ งูเขียวพระอินทร์ งู ปลิง งูสายรุ้ง งูจงอาง งูเห่า งูสามเหลี่ยม งูเขียว หางไหม้ งูกะปะ ฯลฯ
จำพวกสะเทินน้ำสะเทินบก คางคกบ้าน คางคกเล็ก เขียดหลังขีด เขียดหนอง เขียดแลว เขียดท้ายทอยดำ เขียดป่าไผ่ กบหมื่น ปาดนิ้วแยกขาลาย อึ่งอิ้ดขาเหลือง อึ่งอิ๊ดหลังลาย อึ่งอ่าง อึ่งแม่หนาว ฯลฯ
จำพวกนก ยางกรอกพันธุ์จีน ยางโทนน้อย ยางเขียว เหยี่ยวนกเขาชิครา เหยี่ยวภูเขา เหยี่ยวรุ้ง เหยี่ยว-แมลงปอขาแดง กระทาทุ่ง ไก่ป่า ไก่ฟ้าหลังเทา นกกวัก กระแตหาด กระแตแต้แว้ด หัวโตเล็กขาเหลือง เปล้าหางเข็ม เปล้าธรรมดา เปล้าใหญ่ ลุมพู มูม เขาลายใหญ่ เขาลายเล็ก เขาใหญ่ เขาพม่า เขาเขียว กะลิง หกเล็กปากแดง ดุเหว่า บั้งรอกใหญ่ กระปูดใหญ่ เค้าเหยี่ยว เค้ากู่ เค้าโมง ตบยุง ขุนแผนอกสีส้ม กะเต็นอกขาว กะเต็นหัวดำ กะเต็นแดง กะเต็นใหญ่ธรรมดา จาบคาหัวสีส้มจาบคาเคราน้ำเงิน ตะขาบทุ่ง ตะขาบดง แก็ก กาฮัง โพระดกธรรมดา โพระดกหูเขียว หัวขวานสามนิ้วหลังทอง หัวขวานสี่นิ้วหลังทอง หัวขวานใหญ่สีดำ หัวขวาน-เขียวป่าไผ่ หัวขวานเขียวตะโพกแดง หัวขวานใหญ่หงอนเหลือง หัวขวานด่างแคระ นางแอ่นพันธุ์หิมาลัย แอ่นฟ้าหงอน เค้าลมหลังเทา เฉี่ยวบุ้ง ขมิ้นน้อยธรรมดา เขียวก้านตองหน้าผากสีทอง เขียวก้านตองปีกสีฟ้า ปรอดโอ่ง แซงแซวสีเทา แซงแซวเล็กเหลือง แซงแซวหงอนขน แซงแซวหางบ่วงใหญ่ ขมิ้นท้ายทอยดำ ขมิ้นหัวดำใหญ่ เอี้ยงหงอน ขุนทอง ปีกลายสก๊อต ขุนแผน สาลิกาเขียว ติ๊ดสุลต่าน ไต่ไม้ท้องสีเม็ดมะขาม ไต่ไม้หน้าผากกำมะหยี กะติ๊ดตะโพกขาว ฯลฯ
จำพวกปลา - ปลาเฉพาะถิ่น (สาละวิน) แปบสาละวิน ตะเพียนสาละวิน รากกล้วยสาละวิน แขยงใบข้าวสาละวิน ส่อ สังกะวาดพม่า แป้นแก้วสาละวิน มุมหมาย (กระสูบสาละวิน) มูดหลังจุด จิ้งจก ขิ้ง ค้อหางสัน ดักหัวแบน แค้ติดหิน แค้ติดหินสามแถบ แค้ขี้หมู ยะคุย หลดม้าลาย กระทิงจุดขาว หางเหลือง ข้อมือนาง มะไฟ คมแดง หมู กดคังสาละวิน ดังแดง ตูหนา หว้าหน้านอ ฯลฯ

  • ข้อมูลทั่วไป
 
ลักษณะของชุมชนในพื้นที่: ประชากรที่อยู่อาศัยอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน แบ่งเป็น 4 พวกคือ 1. ประชากรที่อยู่อาศัยและทำกินภายในเขตฯ มี 27 หมู่บ้าน จำนวน 334 ครอบครัว จำนวนประชากร 1,957 คน พื้นที่ถูกบุกรุกถือครองประมาณ 1,218.5 ไร่ 2. ประชากรที่อยู่อาศัยนอกเขตฯ แต่ทำกินในเขตฯ (หมู่บ้านที่อยู่ตามแนวเขตฯ) มี 6 หมู่บ้าน จำนวนครอบครัว 184 ครอบครัว จำนวนประชากร 1,560 คน พื้นที่ที่ถูกถือครองประมาณ 2,420 ไร่ 3. ผู้อพยพหนีภัยสงครามจากประเทศพม่า เข้ามาอยู่ในบริเวณป่าริมห้วยแม่แงะในพื้นที่เขตฯ สาละวิน จำนวน 5 จุด จำนวนครัวเรือน 276 ครัวเรือน ประชากร 1,662 คน พื้นที่ถูกบุกรุกถือครองประมาณ 100 ไร่ ส่วนแนวลำน้ำสาละวินยังไม่ทราบจำนวน 4. นักศึกษาพม่าหนีภัยเข้ามาอยู่ในพื้นที่เขตฯ สาละวิน ตามลำน้ำสาละวินยังไม่ทราบจำนวนเพราะไม่สามารถเข้าไปสำรวจได้
การคมนาคม: 1. จาก กรุงเทพมหานคร นั่งรถยนต์โดยสารประจำทางสายกรุงเทพมหานคร-แม่ฮ่องสอน ที่สถานีขนส่งสายเหนือ มาลงที่คิวรถอำเภอแม่เสรียง จากนั้นนั่งรถจักรยานยนต์รับจ้างมาตามเส้นทางหลวงหมายเลข 108 จากอำเภอแม่สะเรียงถึงทางแยกหน้าสวนรุกขชาติห้วยชมภู แล้วเข้าทางแยกโดยผ่านบ้านท่าข้าม, บ้านศรีดอนชัย, บ้านสบหาร, บ้านแม่ต๊อบใต้, บ้านแม่ต๊อบเหนือ แล้วถึงที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน ระยะทางจากกรุงเทพมหานครถึงแม่สะเรียง ประมาณ 800 กิโลเมตร แม่สะเรียงถึงที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน 21 กิโลเมตร 2. จาก กรุงเทพมหานคร นั่งเครื่องบินมาลงที่เชียงใหม่แล้วไปขึ้นรถประจำทางสายแม่ฮ่องสอน-เชียงใหม่ ที่สถานีขนส่งเชียงใหม่ โดยมาลงที่คิวรถแม่สะเรียง จากนั้นนั่งรถจักรยานยนต์รับจ้างมาตามเส้นทางหลวงหมายเลข 108 จากอำเภอแม่สะเรียงถึงแยกหน้าสวนรุกขชาติห้วยชมภู แล้วเข้าทางแยกโดยผ่านบ้านท่าข้าม, บ้านศรีดอนชัย, บ้านสบหาร, บ้านแม่ต๊อบใต้, บ้านแม่ต๊อบเหนือ แล้วถึงที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน ระยะทางจากเชียงใหม่-แม่ฮ่องสอน ประมาณ 191 กิโลเมตร และจากแม่สะเรียงถึงที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน ประมาณ 21 กิโลเมตร
ที่ตั้ง: สถานที่ตั้ง เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน ได้กำหนดบริเวณที่ดินป่าสาละวิน ซึ่งตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลแม่คง และตำบลเสาหิน อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีพื้นที่รับผิดชอบ 546,875 ไร่ หรือ 875 ตารางกิโลเมตร พื้นที่รับผิดชอบอยู่ในแผนที่สภาพภูมิประเทศ มาตราส่วน 1:50,000 หมายเลขระวาง 4545 I 4545 IV 4546 II 4546 III 4445 I 4446 II มีอาณาเขตติดต่อดังนี้ ทิศเหนือ จดเขตแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศสาธารณรัฐสังคมนิยมแห่งสหภาพพม่า และป่าสงวนแห่งชาติสาละวิน ตำบลเสาหิน อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ทิศใต้ จดกับพื้นที่อุทยานแห่งชาติสาละวิน และป่าสงวนแห่งชาติสาละวิน ตำบลเสาหิน อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ทิศตะวันออก จดเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ยวมฝั่งขวา ตำบลเสาหิน อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ทิศตะวันตก จดลำน้ำสาละวิน ซึ่งเป็นเส้นแบ่งแนวเขตประเทศไทยกับประเทศสาธารณรัฐสังคม นิยมแห่งสหภาพพม่า ตำบลแม่คง อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน

เก็บค่าบริการหรือค่าตอบแทนในการที่พนักงานเจ้าหน้าที่ให้บริการหรือให้ความสะดวกในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
สถานที่ติดต่อ: เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน ตู้ ปณ. 4 อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน 58110
ข้อมูลเพิ่มเติม:

พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตรักษาธุ์สัตว์ป่าสาละวิน
หมายเหตุ:

 สภาพแวดล้อมบริเวณ17. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสาละวิน



 





Copyrights 2006 :: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ::