Plant of the month January,2007
English (ไทย)

 

 

เครือเทพรัตน์  Thepparatia thailandica Phuph., Thai Forest Bulletin (Botany) No. 34: 196. 2006
วงศ์ Malvaceae

วิสัย  ไม้เถาเนื้อแข็ง ยาวได้ถึง 20 เมตร ลำต้นเส้นผ่านศูนย์กลาง 10-15 ซม. มีขนรูปดาวตามท้องใบ ก้านใบ ช่อดอก ริ้วประดับ และกลีบเลี้ยง หูใบหลุดล่วงง่าย ใบเรียงเวียนสลับ ออกหนาแน่นตอนปลายกิ่ง แผ่นใบรูปฝ่ามือมี 3-5 แฉกตื้นๆ ขนาดกว้าง 7-12 ซม. ยาว 8-12 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบรูปหัวใจ ขอบใบหยักฟันเลื่อยห่างๆ มีต่อมทั่วไปด้านบนของแผ่นใบ ก้านใบยาว 5-10 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามปลายกิ่ง มักห้อยลง ยาวได้ถึงประมาณ 20 ซม. ดอกจำนวนมาก ก้านดอกยาว 1.5-1.8 ซม. เป็นติ่งด้านห่างประมาณ 0.5 ซม. จากด้านบน ริ้วประดับติดทน มี 5-7 กลีบ ติดกันที่โคน สีเขียวอมแดง รูปรีหรือขอบขนาน ยาว 0.7-1 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ติดกันประมาณตอนกลางกลีบ กลีบยาว 1-1.4 ซม. กว้าง 0.5-0.8 ซม. มีเส้นกลางใบ กลีบดอก 5 กลีบ สีเหลืองอ่อนหรือสีครีม มีปื้นสีแดงตอนกลางและโคนกลีบ รูปไข่กลับ ยาว 3-3.5 ซม. ปลายกลีบพับงอ หลอดเกสรเพศผู้ จำนวนมาก ยาว 1.5-2 ซม. ก้านเกสรเพศผู้ยาวประมาณ 1 มม. มักออกเป็นคู่ อับเรณูรูปเกือกม้า สีเหลือง รังไข่มี 5 ช่อง ทรงรี ยาวประมาณ 3 มม. มีขนหนาแน่น ออวุลมีประมาณ 12 หน่วย ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 1.6 ซม. อยู่ด้านในของหลอดเกสรเพศผู้ ปลายเกสรมีขนสั้น

 

 

การกระจายพันธุ์  เครือเทพรัตน์ เป็นพืชชนิดใหม่ของโลก และ Thepparatia เป็นสกุลใหม่ของโลกซึ่งตั้งตามพระนามสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี พบเฉพาะทางภาคเหนือที่จังหวัดตาก ใกล้ชายแดนไทย-พม่า ขึ้นตามหุบเขาที่ลาดชันใกล้ลำธาร ในป่าดิบแล้ง ระดับความสูงประมาณ 700 เมตร

ภาพ  ราชันย์ ภู่มา (ท่าสองยาง ตาก)

เอกสารอ้างอิงPhuphathanaphong, L. 2006. Thepparatia (Malvaceae), a new genus from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany) 34: 195-200.



ความพึงพอการใช้งานหน้าพืชเด่นประจำเดือน