Plant of the month May,2006
English (ไทย)

 

 

ประกายฉัตร  Phyllocyclus parishii (Hook.f.) Kurz, J. Asiat. Soc. Bengal 42: 236.1873. --- Canscora parishii Hook.f., Curtis’s Bot. Mag. Vol. 20, t. 5429.
วงศ์ Gentianaceae

วิสัย  ไม้ล้มลุกอายุ 1 ปี สูง 10-40 ซม. ลำต้นเกลี้ยง ใบที่โคนต้นเชื่อมติดกันรอบข้อ หรืออิสระเป็นคู่ หลุดร่วงง่าย ใบบนกิ่ง โคนเชื่อมติดกันรอบข้อ ขนาดกว้าง 0.5-2 ซม. ยาว 2.5-4 ซม. ดอกออกเป็นช่อกระจุกด้านเดียว หรือช่อกระจุกซ้อน ช่อยาว 5-10 ซม. แต่ละช่อมี 4 -10 ดอก ใบประดับคล้ายใบ รูปวงกลม ขนาด 0.5-1 x 1-2.5 ซม. ก้านดอกยาว 1-2 มม. กลีบเลี้ยงเป็นหลอดรูปคนโท ยาวประมาณ 1 ซม. ปลายเป็น 4 แฉกรูปสามเหลี่ยม ยาว 1-1.5 มม. กลีบดอก ติดกันเป็นหลอด ยาวประมาณ 1 ซม. ปลายกลีบแยกเป็น 5 แฉก รูปใบพาย ยาวประมาณ 1 ซม. สีขาวปนสีส้ม โคนกลีบทั้งสองข้างเป็นวงเล็กๆ คล้ายต่อมสีขาว กลีบดอกรูปใบพาย ยาวเกือบเท่าๆ กัน เท่ากับความยาวกลีบหลอด เกสรเพศผู้มี 5 อัน ก้านเกสรเพศผู้ยาวไม่เท่ากัน ยาว 2-7 มม. อับเรณูยาวประมาณ 3 มม. รังไข่รูปไข่แกมขอบขนาน ยาวประมาณ 4.5 มม. ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 7 มม. ยอดเกสรเป็นตุ่มกลม ผลแห้งแตก รูปขอบขนาน สีเขียว แห้งเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ยาว 6-7 มม.

 

การกระจายพันธุ์  พบที่ประเทศพม่า และไทยทางภาคเหนือตอนล่างใกล้ชายแดนไทย-พม่า บริเวณอำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก เป็นพืชชนิดใหม่ของไทย (new record) (Pooma et al. 5794) จำนวนประชากรค่อนข้างหนาแน่น ตามที่โล่งที่เป็นหินปูน ที่ชื้นแฉะ หรือริมลำธารเล็กๆ ระดับความสูงประมาณ 200 ม.

ภาพ  ราชันย์ ภู่มา (อ. ท่าสองยาง ตาก)

เอกสารอ้างอิงThive, M. 2003. A Taxonomic Revison of Canscora, Cracosna, Duplipetala, Hoppea, Microphium, Phyllocyclus and Schinziella (Gentianaceae-Canscorinae). Blumea 48: 1-46.



ความพึงพอการใช้งานหน้าพืชเด่นประจำเดือน