สารานุกรมพืชในประเทศไทย
(The Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

เทียนนา

เทียนนา
วันที่ 31 สิงหาคม 2554

Scoparia dulcis L.

Plantaginaceae

ดูที่ กรดน้ำ

เทียนนา, สกุล
วันที่ 31 ตุลาคม 2549 แก้ไขข้อมูล 27 เมษายน 2552

Hydrocera

Balsaminaceae

สกุล Hydrocera ลักษณะทั่วไปคล้ายกับสกุลเทียน Impatiens ลักษณะที่ใช้ในการจำแนกทั้งสองสกุลออกจากกันได้แก่ลักษณะของดอกในสกุล Hydrocera มีกลีบดอกแยกกัน และผลคล้ายผลแบบผสดมีหลายเมล็ด ซึ่งต่างจากสกุล Impatiens ที่กลีบดอกกลีบข้างมักเชื่อมติดกันเป็นกลีบปีก และผลเป็นแบบแคปซูล

สกุลเทียนนามีสมาชิกเพียงชนิดเดียว คือ เทียนนา Hydrocera triflora (L.) มีเขตการกระจายพันธุ์เฉพาะในเอเซียเขตร้อน

หมายเหตุ  ดูลักษณะทั่วไปที่ เทียน, วงศ์




เทียนนา
วันที่ 31 ตุลาคม 2549 แก้ไขข้อมูล 27 เมษายน 2552

Hydrocera triflora (L.) Wight & Arn.

Balsaminaceae

ไม้ล้มลุกขึ้นได้ทั้งในน้ำและบนบก อายุหลายปี สูงได้ประมาณ 1 เมตร ลำต้นเป็นเหลี่ยม อวบน้ำ ส่วนที่อยู่ใต้น้ำมีลักษณะคล้ายฟองน้ำสีขาว มีเส้นผ่านศูนย์กลางได้ประมาณ 4 ซม. ลำต้นส่วนบนสีเขียว มักมีสีแดงแซม ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับ รูปรีถึงรูปใบหอกหรือรูปแถบ ปลายใบยาวเรียวแหลม โคนใบเรียวสอบถึงก้านใบ ขอบใบจักฟันเลื่อย ก้านใบยาวได้ประมาณ 1 ซม. บางครั้งไร้ก้าน ดอกออกเป็นช่อกระจะสั้นๆ ก้านช่อยาว 0.5-1.5 ซม. มี 3-5 ดอกในแต่ละช่อ ห้อยลง ใบประดับรูปใบหอก ยาว 0.5-1 ซม. หลุดร่วงง่าย ก้านดอกยาว 1-3 ซม. ดอกสีชมพูอ่อน มีสีแดงหรือม่วงแซมเป็นแถบ กลีบเลี้ยงด้านข้าง 4 กลีบ คู่ในรูปรีหรือแกมขอบขนาน ยาว 1-1.5 ซม. คู่นอกรูปรีแกมรูปใบหอกกลับ ยาวเท่าๆ กับคู่ล่าง กลีบปากรูปเรือ ยาว 1.5-2 ซม. เดือยโค้ง ยาว 0.6-0.8 ซม. กลีบดอกกลีบกลางรูปไข่กลับ ยาว 1.5-2 ซม. กลีบข้างคู่นอกรูปขอบขนาน ยาว 2-2.5 ซม. ปลายมน กลีบคู่ในรูปรีหรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 1.3-1.5 ซม. เกสรเพศผู้ 5 อัน เชื่อมติดกันบางส่วน ยาวประมาณ 1 ซม. รังไข่มี 5 ช่องติดกัน แต่ละช่องมีออวุล 1 เม็ด ผลรูป 5 เหลี่ยมกลมด้านตัดขวาง ขนาดกว้าง 0.7-0.8 ซม. ยาว 0.8-1 ซม. สีเขียวสุกเปลี่ยนเป็นสีแดงและสีดำ

เทียนนามีการกระจายพันธุ์กว้างตั้งแต่อินเดีย ศรีลังกา จีน (ไหนาน) ภูมิภาคอินโดจีน และภูมิภาคมาเลเซีย ในไทยพบทุกภาค ขึ้นเป็นวัชพืชตามทุ่งนา ที่โล่งที่ชื่นแฉะ ระดับความสูงไม่เกิน 100 เมตร

ชื่อพ้อง  Impatiens triflora L. (basionym)

หมายเหตุ  ชื่อชนิด triflora มาจากที่ช่อดอกแต่ละช่อส่วนมากมี 3 ดอก

ชื่อสามัญ  Marsh henna

ชื่ออื่น   แก้วน้ำ (นครราชสีมา); เทียนน้ำ (ภาคกลาง)

ช่อดอกสั้น ออกตามซอกใบ มี 3-5 ดอก
(ภาพ: นครนายก)

ผลคล้ายผลแบบ berry รูป 5 เหลี่ยมกลม
(ภาพ: หนองทุ่งทอง สุราษฎร์ธานี)

ขึ้นเป็นกลุ่มใหญ่ตามที่ชื้นแฉะ
(ภาพ: หนองทุ่งทอง สุราษฎร์ธานี)



เอกสารอ้างอิง

Chen, Y., S. Akiyama and H. Ohba. (2007). Balsaminaceae. In Flora of China Vol. 12: 113.

Grey-Wilson, C. (1980). Hydrocera triflora, its floral morphology and relationship with Impatiens. Kew Bulletin 35: 213-219.

ความพึงพอการใช้งาน Web Site หน้าสารานุกรมพืช