พืชกินแมลงล้มลุก สูงได้ประมาณ 35 ซม. ลำต้นแตกแขนง หัวใต้ดินขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 1 ซม. ไม่มีหูใบ ใบแบบก้นปิด สามเหลี่ยมกลม ๆ สีเหลืองอมเขียว เส้นผ่านศูนย์กลางยาว 4-8 มม. บางส่วนลดรูปคล้ายรูปแถบขนาดเล็ก ยาวไม่เกิน 2 มม. ก้านใบยาว 2-8 มม. ใบที่โคนเรียงเป็นกระจุกรอบข้อ ขนาดใหญ่กว่าใบตามลำต้น หลุดร่วงง่าย ใบตามลำต้นเรียงเวียน ขอบมีขนต่อมเหนียว ช่อดอกแบบช่อวงแถวเดียว ออกตามปลายกิ่ง ตั้งตรง ไม่แตกแยกแขนง ยาว 2-6 ซม. ดอกจำนวนมาก ก้านดอกยาว 0.6-2 ซม. ใบประดับขนาดเล็ก รูปลิ่มแคบ กลีบเลี้ยงติดทน 5-7 กลีบ เชื่อมติดกันที่โคน กลีบรูปไข่ ยาว 2-4 มม. เกลี้ยงหรือมีต่อมเหนียว กลีบดอกเท่าจำนวนกลีบเลี้ยง รูปไข่กลับ ยาว 4-6 มม. สีขาว ชมพู หรือแดง เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดระหว่างกลีบเลี้ยง แยกกัน ยาว 2-4 มม. รังไข่ทรงกลม เส้นผ่านศูนย์กลงประมาณ 1.5 มม. พลาเซนตา 3 เกสรเพศเมีย 3 อัน แฉก 2-5 แฉก ยอดเกสรเพศเมียแยก 2-3 แฉก ผลแบบแคปซูล ส่วนมากแตกเป็น 3 ซีก รูปรีเกือบกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง 2-4 มม. เมล็ดขนาดเล็กจำนวนมาก ปัดน้ำมีเขตการกระจายพันธุ์กว้างในแถบประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ศรีลังกา จีน ญี่ปุ่น และออสเตรเลีย ในไทยพบทุกภาคขึ้นตามที่ชื้นแฉะ ที่โล่งและดินที่ไม่สมบูรณ์ โดยเฉพาะตามป่าสนเขา ระดับความสูง 700-2100 เมตร

ไม้ล้มลุก มีลำต้นอวบน้ำสั้นๆ หรืออยู่ใต้ดิน สูง 4-10 ซม. ลำต้นมีขนแข็งประปราย บางครั้งปีกบาง ๆ ใบเรียงตรงข้ามที่โคนต้นคล้ายเป็นกระจุก ใบตรงข้ามขนาดเท่า ๆ กัน รูปไข่หรือรูปรี ยาว 2.5-8 ซม. ปลายใบแหลมหรือมน โคนใบกลม ขอบใบจักซี่ฟัน มีขนครุย แผ่นใบมีขนแข็งประปรายด้านบน ด้านล่างเกลี้ยง มักมีสีม่วงอมแดง เส้นแขนงใบข้างละ 2-4 เส้น ก้านใบยาว 0.8-2.5 ซม. มีขนยาวประปราย ช่อดอกออกเป็นช่อกระจุกคล้ายช่อซี่ร่มที่ยอด มีประมาณ 3-6 ดอก ก้านช่อยาว 4-7 ซม. ก้านดอกยาวยาวประมาณ 3 มม. ฐานดอกรูปถ้วยแกมขอบขนาน ยาว 4-7 มม. มีขนประปราย กลีบเลี้ยง 3 กลีบ รูปสามเหลี่ยมเล็กๆ ขนาดประมาณ 1 มม. กลีบดอก 3 กลีบ สีชมพู รูปรี ยาว 0.7-1.7 ซม. เกสรเพศผู้ 3 อัน อับเรณูสีเหลือง ยาว 6-9 มม. โคนแฉกลึกรูปหัวใจ รังไข่ติดใต้วงกลีบ มี 3 ช่อง ผลแบบแคปซูล รูปกรวย ยาว 4-6 มม. เรียบหรือมีสันตื้น ๆ เมล็ดขนาดเล็กจำนวนมาก สาวสนมพบที่พม่า และภูมิภาคมลายู ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ ขึ้นตามก้อนหินที่เปียกชื้นหรือบนพื้นดิน โดยเฉพาะริมลำธาร ระดับความสูง 300-1700 เมตร

ไม้ล้มลุก ลำต้นสั้น ๆ แตกกิ่งตั้งขึ้นหรือเกาะเลื้อย แยกแขนง ใบที่โคนเรียงเป็นกระจุกเป็นวงรอบ รูปใบหอกหรือรูปแถบ ยาว 10-35 ซม. ใบตามกิ่งเรียงสลับในระนาบเดียวกัน รูปใบหอก ยาว 3-7 ซม. มีกาบ แผ่นใบมีขนคล้ายใยแมงมุมหนาแน่นด้านล่าง ช่อดอกออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง เรียงเป็นกระจุกคล้ายช่อกระจุกแน่น ก้านช่อสั้น ๆ หรือยาวได้ประมาณ 1.5 ซม. ยาวกว่านี้ ใบประดับเป็นแผ่นรูปใบพาย ยาวกว่าใบประดับย่อย ยาว 0.7-1.5 ซม. ใบประดับย่อยรูปเคียว มี 4-8 คู่ กลีบเลี้ยง 3 กลีบ เชื่อมติดกันที่โคน รูปใบหอก ยาว 5-6 มม. ด้านนอกมีขนคล้ายใยแมงมุม กลีบดอก 3 กลีบ สีม่วงอมชมพู อมน้ำเงิน หรือออกขาว ๆ รูปไข่กว้าง ยาว 4-6 มม. หลอดกลีบดอก 4-5 มม. สีขาว เกสรเพศผู้ 6 อัน ก้านเกสรยาว 0.8-1.2 ซม. มีขนเครา อับเรณูรูปไข่ สีเหลือง ยาวประมาณ 1 มม. รังไข่มี 3 ช่อง รูปรี ยาวประมาณ 1 มม. มีขน ก้านเกสรเพศเมียรูปเส้นด้าย ยาวประมาณ 1 ซม. มีขนเคราที่โคน แคปซูลรูปไข่ ยาว 3-4.5 มม. ปลายมีขนยาว แต่ละช่องมี 1-2 เมล็ด เมล็ดรูปรี ยาวประมาณ 1.5 มม. ผิวสีน้ำตาลดำ มีรอยบุ๋มทั่วไป เอื้องหินมีเขตการกระจายพันธุ์กว้าง พบที่อินเดีย ศรีลังกา เนปาล จีนตอนใต้ ไต้หวัน พม่า ลาว และเวียดนาม ในไทยขึ้นกระจายทั่วไปทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตามที่โล่ง ทุ่งหญ้า บนโขดหินทราย ระดับความสูง 200-1700 เมตร

ไม้ล้มลุกเกาะตามโขดหิน สูงได้ประมาณ 30 ซม. ลำต้นเทียมเป็นกาบใบซ้อนกัน เกลี้ยง มี 5-7 ใบ เรียงเวียนสลับ รูปใบหอก ยาว 6-13 ซม. ใบด้านล่างขนาดเล็ก กว้าง ไร้ก้าน ปลายใบแหลมยาว ขอบใบบาง ลื้นใบบาง ปลายกลม ช่อดอกออกที่ปลายลำต้น ดอกสีเหลือง ส่วนมากมีดอกเดียวในแต่ละใบประดับ ใบประดับมี 5-10 ใบ เรียงตรงข้าม 2 แถว ยาวประมาณ 3 ซม. กลีบเลี้ยงมีขนสั้นนุ่มด้านนอก ติดกันเป็นหลอด ยาว 7-9 มม. ปลายแยกเป็น 3 กลีบรูปสามเหลี่ยม ยาว 2-3 มม. กลีบดอกติดกันเป็นหลอด ยาวประมาณ 2-2.5 ซม. กลีบข้างขนาดเท่าๆ กัน รูปสามเหลี่ยม ยาว 0.7-1 ซม. เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันคล้ายกลีบดอก รูปไข่ กลีบปากคล้ายรูปลิ้น ยาวได้ประมาณ 1.7 ซม. ผลแบบแคปซูล ยาวประมาณ 2.2 ซม. เปราะหินเป็นพืชถิ่นเดียวของไทย พบเฉพาะทางภาคตะวันออกที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จังหวัดนครนายกและปราจีนบุรี โดยเฉพาะบริเวณเขาเขียว ขึ้นเป็นกลุ่มตามโขดหินที่มีมอสหนาแน่นใต้ร่มเงาในป่าดิบเขา ระดับความสูง 900-1100 เมตร